Bia Đức: Các loại phổ biến và văn hóa vườn bia Munich

Sáu loại bia Đức phổ biến nhất gồm Helles, Pilsner, Weissbier, Dunkel, Bock (cùng Doppelbock) và Kölsch, mỗi loại gắn với một vùng và cách uống riêng. Khi gọi bia tại Đức, nên chọn đúng kích cỡ ly, thường là Halbe 0,5 lít hoặc Mass 1 lít ở Bavaria, và luôn nhìn thẳng vào mắt người đối diện khi chạm cốc "Prost", nếu không muốn bị coi là thiếu lịch sự theo quan niệm dân gian.

Sáu ly bia Đức khác màu sắc xếp cạnh nhau để so sánh

6 loại bia Đức phổ biến nhất khác nhau ở điểm nào?

Sáu loại bia được xem là phổ biến và dễ gọi nhất khi đến Đức gồm Helles, Pilsner, Weissbier, Dunkel, Bock cùng Doppelbock, và Kölsch, khác nhau chủ yếu ở màu sắc, độ đắng và vùng gốc.

Helles và Pilsner: hai loại bia vàng phổ biến nhất

Helles là loại bia vàng nhạt, vị maltz êm, ít đắng, được xem là loại bia mặc định khi gọi "một cốc bia" tại các quán ở Bavaria và Munich. Pilsner (Pils) cũng có màu vàng tương tự nhưng đắng và giòn hơn nhờ dùng nhiều hoa bia hơn, phổ biến hơn ở miền Bắc nước Đức, có nguồn gốc từ thành phố Pilsen của Séc trước khi lan rộng khắp Đức và trở thành loại bia được tiêu thụ nhiều nhất trên cả nước tính theo tổng sản lượng.

Weissbier: bia lúa mì đục đặc trưng Bavaria

Weissbier, còn gọi là Hefeweizen, có màu đục do không lọc cặn men, vị thoảng hương chuối chín và đinh hương đặc trưng từ chính loại men lúa mì dùng để ủ. Loại bia này luôn được rót vào ly cao có eo cong đặc trưng, giúp giữ lớp bọt dày và làm nổi hương thơm.

Dunkel: bia đen ít đắng hơn nhiều người tưởng

Dunkel có màu nâu sẫm đến gần đen nhưng vị lại khá êm và ít đắng, chủ yếu nhờ vị maltz rang nhẹ chứ không phải hoa bia, dễ uống hơn nhiều so với vẻ ngoài đậm màu của nó. Đây từng là loại bia phổ biến nhất tại Munich trước khi Helles ra đời vào cuối thế kỷ 19 và dần thay thế vị trí này trên hầu hết các thực đơn quán bia.

Bock và Doppelbock: bia mạnh gắn với các tu sĩ

Bock là loại bia mạnh, nồng độ cồn thường từ 6 đến 7%, còn Doppelbock (bia Bock gấp đôi) có thể lên tới 7 đến 10%, đậm vị maltz và thường được ủ vào mùa đông để uống vào các dịp lễ hoặc mùa Chay.

Kölsch: loại bia được luật pháp bảo hộ

Kölsch là loại bia vàng nhạt, vị nhẹ và trong, chỉ được phép mang tên này nếu nấu trong bán kính khoảng 50 km quanh thành phố Köln, theo quy định bảo hộ chỉ dẫn địa lý được Liên minh châu Âu công nhận từ năm 1997. Kölsch luôn được rót vào ly hình ống nhỏ dung tích 200 ml gọi là Stange, khác hẳn cốc bia lớn thường thấy ở Bavaria.

Tại Köln, nhân viên phục vụ gọi là Köbes sẽ tự động mang thêm ly mới ngay khi thấy ly cũ gần cạn, khách chỉ cần đặt tấm lót ly lên miệng cốc Stange để báo hiệu đã uống đủ, không cần gọi phục vụ đến hủy đơn.

Ly bia Weissbier đục cao thành cạnh cốc Kölsch nhỏ hình ống

Vì sao Doppelbock từng được gọi là "bánh mì lỏng" của các tu sĩ?

Doppelbock ra đời từ tay các tu sĩ dòng Paulaner gốc Nam Ý, định cư tại tu viện Neudeck ob der Au ở Bavaria từ đầu thế kỷ 17. Vì quy định dòng tu cấm ăn đồ ăn đặc trong 40 ngày mùa Chay nhưng vẫn cho phép uống chất lỏng, các tu sĩ đã ủ một loại bia đậm đặc, giàu năng lượng để duy trì thể trạng, gọi vui là "bánh mì lỏng".

Loại bia này ban đầu mang tên Sankt Vater Bier, sau rút gọn thành Salvator, tên thương hiệu Paulaner Salvator vẫn còn đến ngày nay. Giai thoại kể rằng các tu sĩ từng gửi một thùng bia sang Roma xin Giáo hoàng phê chuẩn xem loại bia ngon như vậy có đủ tính khổ hạnh của mùa Chay hay không, nhưng bia bị hỏng trong hành trình dài, khiến Giáo hoàng nếm phải mẻ bia chua và cho rằng uống thứ này đã đủ là một sự hy sinh, từ đó chấp thuận cho các tu sĩ tiếp tục.

Ngày nay, nhiều hãng bia Đức vẫn đặt tên các dòng Doppelbock có đuôi "ator" để gợi nhớ gốc gác này, như Maximator hay Optimator.

Ly bia Doppelbock màu nâu đỏ đậm với nhãn hiệu kiểu tu viện

Xem thêm: Ẩm thực Đức: Xúc xích, pretzel và văn hóa bia Bavaria

Cách gọi và uống bia đúng điệu ở Đức gồm những quy tắc nào?

Khi chạm cốc nói "Prost", quy tắc quan trọng nhất là nhìn thẳng vào mắt từng người trong bàn, theo quan niệm dân gian phổ biến ở Đức, không nhìn mắt khi chạm cốc bị xem là điềm xui cho cả hai bên. Nên chạm cốc lần lượt với từng người thay vì chạm một lượt cả bàn.

Về kích cỡ, Bavaria phổ biến hai mức: Halbe khoảng 0,5 lít và Mass đúng 1 lít, trong khi Kölsch chỉ phục vụ trong ly Stange 200 ml nhỏ gọn. Lớp bọt dày trên miệng cốc là dấu hiệu bia được rót đúng cách, quán bia Đức xem việc rót ra lớp bọt mịn là một kỹ năng cần luyện tập chứ không phải lỗi kỹ thuật, nên khách không cần yêu cầu rót ít bọt hơn.

Cốc bia Mass 1 lít với lớp bọt dày đúng chuẩn Bavaria

Văn hóa vườn bia ở Munich có gì khác các quán bia thông thường?

Vườn bia (Biergarten) ở Munich khác quán bia thông thường ở việc khách có thể mang đồ ăn riêng và ngồi chung bàn dài với người lạ, một truyền thống đã hình thành từ đầu thế kỷ 19. Tại các quán bia trong nhà lâu đời như Hofbräuhaus, nhân viên phục vụ theo kiểu Köbes vẫn bưng cả khay bia đầy đi khắp phòng và tự động rót thêm cho khách trừ khi khách đặt tấm lót ly lên miệng cốc để báo hiệu đã đủ.

Mùa lễ hội bia mạnh (Starkbierzeit) diễn ra vào mùa Chay hằng năm, thường là tháng 3, là dịp các quán bia Munich phục vụ đúng loại Doppelbock nồng độ cao theo truyền thống tu sĩ Paulaner, khác hẳn không khí Oktoberfest vào mùa thu.

Xem thêm: Oktoberfest Munich: Thời gian, giá và kinh nghiệm tham dự

Khách đoàn Hà Nội nên chọn loại bia nào khi mới thử lần đầu?

Với khách chưa quen bia đậm vị, Helles hoặc Weissbier thường dễ uống và ít gây ngán hơn Dunkel hay Doppelbock, phù hợp để thử trong bữa đầu tiên tại Đức. Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, nên gọi cỡ Halbe 0,5 lít trước thay vì Mass 1 lít ngay từ đầu, vừa đủ để nếm thử mà không quá no bụng trước bữa ăn chính.

Nếu hành trình có ghé Munich trong tour Tây Âu từ Hà Nội, nên dành riêng một buổi tối cho trải nghiệm vườn bia thay vì chỉ uống nhanh một ly trong bữa ăn, vì không khí vườn bia mới là phần đáng nhớ nhất chứ không chỉ vị bia.

Để xem đầy đủ các tuyến khác của châu Âu khởi hành từ Hà Nội, có thể tham khảo Tour Châu Âu Từ Hà Nội.

Trang chủ Du Lịch Châu Âu Từ Hà Nội của Euro Trip cũng cập nhật đầy đủ các tuyến khởi hành theo mùa nếu muốn canh đúng dịp Oktoberfest hoặc Starkbierzeit.

Xem thêm: Munich và Bavaria: Marienplatz, văn hóa bia và lịch trình

Nếu còn thời gian, Lâu đài Neuschwanstein: Giá vé, cách đi từ Munich và mùa đẹp cũng là điểm tham quan nổi tiếng nên kết hợp cùng chuyến đi Munich.